‹ Terug naar alle regionale pacten

Regionale zorgpacten: duurzaam samenwerken

Overal in het land werken zorg- en welzijnsorganisaties, onderwijsinstellingen en lokale overheden samen om (nieuwe) zorgprofessionals uit te rusten met de competenties en vaardigheden die nodig zijn voor goede zorg. De organisaties staan niet meer centraal, maar het gemeenschappelijke doel. Dat benadrukten vertegenwoordigers van de regionale Zorgpacten tijdens een bijeenkomst met staatssecretaris Van Rijn op dinsdag 10 mei in Den Haag. ‘Vroeger waren we tot elkaar veroordeeld, maar nu weten we elkaar te vinden.’

Regionale zorgpacten: duurzaam samenwerken
Vroeger waren we tot elkaar veroordeeld, maar nu weten we elkaar te vinden
Man tijdens bijeenkomst Zorgpact

De regionale Zorgpacten presenteerden hun resultaten en uitdagingen tijdens drie minuten durende pitches. Daaruit bleek dat er heel veel gebeurt. Van een experiment voor een opleiding verpleegkunde in de keten van mbo/hbo tot e-learning. Van vernieuwende stages tot een idee voor een opleidingsorganisatie voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Allemaal mooie activiteiten, die passen bij de regionale behoeften. ‘De ene regio richt zich meer op arbeidsmarktbeleid, de andere op vernieuwend onderwijs. Het is goed om die regionale veelkleurigheid te zien’, zo stelde Doekle Terpstra, aanjager van het landelijke Zorgpact.

Initiatieven rondom de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt worden al een aantal jaren genomen. Het vernieuwende van de aanpak van het Zorgpact, is dat ze met elkaar worden verbonden tot een samenhangend geheel. Dat dit gebeurt, is het resultaat van het eigenaarschap dat in de regio is belegd, zei Jan Valkenborgh (Evolva Werkplekleren). 

Olievlek

Het Zorgpact is bekend in de regio. Steeds meer regionale partijen sluiten zich dan ook aan bij de samenwerking. Michèle Garnier van Zorgpact Noord, die pas vijf jaar in het onderwijs werkt, merkte op: ‘Ik heb in mijn werkende leven nooit eerder zo’n verandering meegemaakt als nu in het (vervolg)onderwijs gaande is.’ De deelnemers benadrukten het belang van een langdurige samenwerking. ‘Het moet geen quick win zijn, maar een creatie van sfeer en dynamiek waar we jarenlang aan werken’, zei Kees Rutten (ROC Midden-Nederland).

De regionale Zorgpacten zijn op zoek naar een manier om de duurzame samenwerking te borgen. ‘Hoe houden we al die vernieuwende initiatieven op gang en zorgen we ervoor dat organisaties aangehaakt blijven?’

Jan Valkenborgh adviseerde niet al te veel in structuren vast te leggen. ‘Bij Evolva Werkplekleren hebben we gemerkt dat je meer bereikt als je deelnemende organisaties de ruimte geeft. Als je een lerende gemeenschap wil, moet je niet alles in plannen gieten en dingen opleggen. Bijvoorbeeld dat werkgevers tegen onderwijsinstellingen zeggen: “Wij zien die en die functies ontstaan, wilt u daar een curriculum bij ontwikkelen?” Dan verdwijnt de energie. Organisaties werken vaak het beste samen op basis van intrinsieke motivatie.’

Maar Valkenborgh is ook realistisch. Samenwerken gaat niet vanzelf. ‘We hebben de neiging het tempo waarin we leren samenwerken te overschatten. We moeten er de tijd voor nemen.’

Organisaties werken vaak het beste samen op basis van intrinsieke motivatie
Deelnemers tijdens regiobijeenkomst

Arbeidsmarktparticipatie

In die samenwerking zien werkgevers en onderwijsinstellingen vooral een faciliterende rol weggelegd voor provincies en gemeenten. Het feitelijke werk wordt door zorgorganisaties en scholen gedaan, vinden ze. Wethouder Ap Reinders van Haarlemmermeer is het daarmee eens. Zijn budget voor arbeidsparticipatie is beperkt. In plaats van zelf projecten te initiëren, zet Reinders het geld in om het proces aan te jagen. ‘Met weinig geld kun je veel bereiken, als je bereid bent los te laten. Ik heb er dan ook geen enkele moeite mee een stapje opzij te doen. Tenslotte ben ik gebaat bij één ding: productiviteit van mijn inwoners.’ Reinders adviseerde regionale werkgevers en onderwijsinstellingen het gesprek te gaan met gemeenten over wat ze willen bereiken en wat ze ervoor nodig hebben. ‘Zorg dat je een goed plan hebt.’

Met weinig geld kun je veel bereiken, als je bereid bent los te laten
Wethouder Ap Reinders tijdens regiobijeenkomst Zorgpact

Hogere opleidingseisen

Tijdens de bijeenkomst was er onder meer veel aandacht voor hogere opleidingseisen. Er zijn drie vraagstukken. Is de zorgvraag veranderd en zijn daarom andere competenties nodig? Of ontstaat er vraag naar hoger opgeleiden door de kwaliteitseisen van zorgverzekeraars? Of hebben de toenemende hogere opleidingseisen te maken met het verdwijnen van functies?

Bestuurders uit de regio geven aan dat alle drie vraagstukken aan de orde zijn. De staatssecretaris merkt op dat de bestuurders zelf de regie kunnen nemen bij de manier waarop ze hun personeel inzetten.

Daarnaast kwam het imago van het mbo ter sprake. Werkgevers en onderwijsinstellingen moeten ervoor waken het mbo niet te stigmatiseren door het mbo gelijk te stellen met de “onderkant van de arbeidsmarkt”. Afgezien van het feit dat het niet klopt, wordt daarmee een probleem “aangepraat”, zei Kees Rutten. ‘Er ontstaan geweldige kansen voor mbo’ers rondom participatie in de wijk, mantelzorg en zorgtechniek. Belangrijk werk. Daarover moeten we het hebben!’

Er ontstaan geweldige kansen voor mbo’ers rondom participatie in de wijk, mantelzorg en zorgtechniek. Belangrijk werk. Daarover moeten we het hebben!
Vrouw schrijft tekst op flipover

Leren in de praktijk

Het leren in de praktijk begint steeds meer vorm te krijgen. Onderwijsinstellingen verruilen het schoolse leren voor bedrijfsmatig leren.

Daarnaast is gedragsverandering van docenten, stagebegeleiders en studenten essentieel om cliënten te helpen de regie over hun eigen leven te voeren. Binnen Zorgpact Midden Nederland brengen werkgevers en onderwijsinstellingen de gewenste gedragsverandering in kaart. Op basis hiervan gaan ze vraaggestuurd onderwijs ontwikkelen, met goede stageplaatsen en goede begeleiding. Ook worden online na- en bijscholingscursussen ontwikkeld om de gewenste gedragsverandering van professionals te bewerkstelligen.

Staatssecretaris Van Rijn was onder de indruk van het werk van de regionale Zorgpacten. ‘We werken al vijftien jaar aan deze transitie. Het is fantastisch te zien dat het Zorgpact tot zulke mooie opbrengsten leidt.’